środa, 5 marca 2014

Badania, które należy wykonać przed planowaniem ciąży.

W dzisiejszych czasach już nie "wpadamy". Antykoncepcja dostępna jest na każdym kontynencie i w każdej szerokości geograficznej, więc można zdecydować, czy chcę mieć teraz dziecko, czy lepiej odłożyć tą decyzję na czas bliżej nieokreślony. Oddawanie tej decyzji w ręce ślepego losu, jest według mnie trochę niepoważne. Dlatego dziś garść informacji dla tych, którzy chcą się przygotować na przyjście na świat nowego członka rodziny. 


Jeżeli chcemy wyeliminować pewne ryzyko chorób lub wad płodu, warto (ok. pół roku wcześniej) wykonać potrzebne badania. I tu okazuje się czy nasz ginekolog zna się na sprawie, kieruje nas do gabinetu diagnostyki, czy "hulaj dusza, piekła nie ma" i "co ma być, to będzie". Z doświadczenia wiem, że gdybym ja nie udała się na te badania, nie wyszłoby, że brak mi kilku przeciwciał. W takiej sytuacji kontakt z przedszkolakiem, wizyta w centrum handlowym czy wycieczka szkolna byłyby nie lada zagrożeniem dla rozwijającego się zarodka. Jeżeli możemy wyeliminować choć niewielki procent ryzyka, dlaczego tego nie zrobić i nie zbadać się? 

Lista od mojego lekarza była długa, na tyle długa, że nie znając poszczególnych cen badań wiedziałam, że dziecko sporo mnie będzie kosztować zanim jeszcze pojawi się na świecie. A nie narzekając oczywiście na opiekę okołoporodową i politykę prorodzinną, nie każdego stać na wydanie tysiąca złotych na badania. A wielu chorób i powikłań można by uniknąć, dostarczając lekarzowi wyniki badań. On już wiedziałby czy trzeba nas zaszczepić, bo brakuje przeciwciał, czy zmienić dietę i podać jakieś suplementy, bo zbyt anemiczne jesteśmy, czy skierować na konsultację do lekarza innej specjalizacji. 

Wymieniając listę potrzebnych badań, podzielę je na refundowane przez NFZ i te, za które trzeba zapłacić (słono).

Badania refundowane przez NFZ: 
  • morfologia (standard)
  • glukoza
  • badanie ogólne moczu
  • TSH (poziom hormonów tarczycy)
Badania, które powinno się zrobić przed planowaniem ciąży, do których niestety państwo nie dopłaca.
  • grupa krwi (nasza i partnera, jeżeli ich nie znamy).
Ważna, ze względu na ryzyko konfliktu serologicznego.  Problem pojawia się, gdy kobieta ma krew z czynnikiem Rh– (brak czynnika Rh), a jej partner Rh+ (dominujący czynnik). Jeżeli podczas porodu, poronienia lub krwawienia krew dziecka przedostanie się do krwiobiegu matki, jej organizm wytworzy przeciwciała skierowane przeciwko temu czynnikowi. W przypadku pierwszej ciąży nie ma dużego ryzyka, natomiast przy drugim dziecku kobieta powinna być bod stałą kontrolą lekarza, bo antyciała przenikające przez łożysko mogą prowadzić do anemii płodu powodować uszkodzenia mózgu, niedotlenienie, obrzęk płodu lub jego obumarcie. Poza tym, może dojść do najpoważniejszego powikłania, jakim jest poronienie. Więcej o konflikcie serologicznym, o postępowaniu i przeciwdziałaniu napiszę w kolejnym artykule.
  • posiew z szyjki macicy (najczęściej w kierunku Chlamydia trychomatis i Cycoplasma hominis)
  • posiew z pochwy
  • anty-TG (przeciwciała przeciw tyreoglobulinie)
  • anty-TPO ( przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej)
  • przeciwciała klasy IgG przeciwko wirusowi różyczki
  • przeciwciała klasy IgM przeciwko wirusowi różyczki
  • przeciwciała klasy IgG przeciwko Toxoplasma g.
  • przeciwciała klasy IgM przeciwko Toxoplasma g.
  • przeciwciała w klasie IgG oraz IgM przeciwko wirusowi Herpes typ 1 i 2 (klasyczna opryszczka, wynik wyjdzie dodatni w przypadku kobiet, które mają ten problem w postaci tzw. zimna na ustach, ale ginekolog powinien o tej przypadłości wiedzieć mając konkretny wynik badania, dzięki czemu (w razie konieczności) zachowa podstawowe środki ostrożności)
  • przeciwciała w klasie IgG oraz IgM przeciwko ospie wietrznej
  • CA-125 (marker nowotworowy, czuły dla raka jajnika)
  • badanie w kierunku HIV
Nie będę ukrywać, że to są bardzo kosztowne badania, w dodatku na wyniki przeciwciał czeka się do kilku tygodni. Kiedy dostałam skierowanie do laboratorium, zastanawiałam się "po co?". Jestem przecież młoda, zdrowa, szczepiona jako dziecko zgodnie z ówczesnym programem szczepień. Ale wyszło, że brak jednych z przeciwciał. A to mogłoby być groźne dla płodu. Dlatego będę zachęcać do wykonywania badań przed planowaniem ciąży, a nie w trakcie. Listę, którą tu podaję możecie robić bez skierowania, jeżeli wasz ginekolog nie będzie wystarczająco nadgorliwy. Ja swojemu, za tą cechę, dziękuję. 

5 komentarzy :

  1. Niestety wielu kobiet nie stać na wykonanie tak kosztownych badań. Większość ciąż jest nieplanowana, więc przygotowań do nich zwykle brak. Czy nieplanowanie ciąży jest "niepoważne"? Nie do końca... po prostu nie ma w 100% skutecznej metody antykoncepcji.

    OdpowiedzUsuń
  2. Naprawdę współczesne metody antykoncepcji są skuteczne. Trzeba tylko stosować je "z głową". A co do badań, to państwo powinno refundować część tych bardziej kosztownych, bo to one dają ważną informację lekarzowi prowadzącemu ciążę. Wielu przykrych sytuacji można uniknąć, wykonując badanie krwi.

    OdpowiedzUsuń
  3. Brakuje mi badania na obecność wirusa HIV :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Masz rację! :) Zaraz dopisuję, bo to ważne badanie.

      Usuń
  4. Warto jest też wyznaczać sobie dni płodne i owulację. Wiele kobiet niestety nie wie w jakiej fazie się obecnie znajduje, a jest wiele sposobów na jej wyznaczanie. Obecnie są już nawet mikroskopy owulacyjne czy komputery cyklu np cyclotest

    OdpowiedzUsuń